Stan wyjątkowy w Polsce – wszystko co musimy wiedzieć

Premier wraz z Radą Ministrów wystąpili do Prezydenta RP Andrzeja Dudy z wnioskiem o ustanowienie stanu wyjątkowego w pasie przygranicznym z Białorusią, co dotyczy województw podlaskiego i lubelskiego. Dzisiaj ( 2 września wniosek ten został podpisany )

Pierwszą rzeczą, na którą warto zwrócić uwagę jest fakt, że żaden z wymienionych w konstytucji stanów nadzwyczajnych (wg. art 228 p.1 Konstytucji RP: stan wojenny, stan wyjątkowy lub stan klęski żywiołowej) nie został ogłoszony od 1981 roku, kiedy wprowadził go gen. Wojciech Jaruzelski. Właśnie przez wprowadzenie “tego” stanu wojennego i pamięć o wydarzeniach z tamtych lat w Polsce panuje powszechna niechęć do wprowadzania stanów nadzwyczajnych. Stan wyjątkowy nie został ogłoszony mimo licznych sytuacji kryzowych, m.in. podczas powodzi stulecia w 1997r., wielkiej powodzi na Wiśle i Odrze w 2010r., epidemii świńskiej grypy w 2008r., huraganu w 2017r. Rząd nie zdecydował się również na jego wprowadzenie w związku z pandemią koronawirusa – o co zabiegała niejednokrotnie opozycja.

Zobacz także: Czy będzie płot na granicy z Białorusią?

Dlaczego rząd wprowadza stan wyjątkowy?

Powodem złożenia wniosku do prezydenta jest sytuacja na granicy z Białorusią. Władze Białorusi oskarżane są o podrzucanie na granicę z Polską uchodźców – przekonując ich, że przekroczenie granicy Polski nie będzie trudne i jest dla nich konieczne.

Działania tego rodzaju mają na celu wywołanie kryzysu imigracyjnego – wpuszczenie do Polski uchodźców skutkowałoby dostarczaniem przez Białoruś jeszcze większych grup na granicę – stąd też tak radykalne stanowisko rządu o ich niewpuszczaniu i budowa ogrodzenia z drutu kolczastego.

Czytaj także: Czy Andrzej Duda zawetuje lex TVN?

Wokół kryzysu, w debacie publicznej, urósł nie mały spór dotyczący zarówno samych uchodźców jak i całej Białorusi. Pojawiają się liczne głosy (m.in ze strony lewicy i Kościoła) o konieczności ludzkiego traktowania i wpuszczenia ludzi koczujących na granicy do Polski. Obawy polskiego rządu budzi też rozporządzenie białoruskiego przywódcy – Aleksandra Łukaszenki zezwalające białoruskim żołnierzom na użycie broni w przypadku zaostrzenia się sytuacji na granicy. Niektórzy są zdania, że Łukaszenko ma na celu nie tylko wywołanie kryzysu migracyjnego ale także zamierza sprowokować wybuch konfliktu zbrojnego.

Co oznacza dla Polski wprowadzenie stanu wyjątkowego?

Zgodnie z art. 230 p. 1 konstytucji RP:

“W razie zagrożenia konstytucyjnego ustroju państwa, bezpieczeństwa obywateli lub porządku publicznego, Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Rady Ministrów może wprowadzić, na czas oznaczony, nie dłuższy niż 90 dni, stan wyjątkowy na części albo na całym terytorium państwa.”

Z powyższego zapisu wynika, że stan wyjątkowy może zostać wprowadzony na maksymalnie 90 dni, kolejny p. 2 głosi, można go przedłużyć tylko jeden raz – na nie dłużej niż o 60 dni – a więc maksymalny czas jego obowiązywania w związku z kryzysem na granicy to 150 dni. W czasie trwania stanu wyjątkowego m.in nie może zostać skrócona kadencja sejmu, nie może się odbyć referendum, zawieszone są niektóre swobody obywatelskie.

Zdaniem niektórych polityków opozycji, kryzys na granicy białoruskiej nie jest na tyle poważny aby wprowadzać stan wyjątkowy, a jego wprowadzenie to tylko polityczna zagrywka ze strony rządzących. Spekulacje rozbudziła niemała wpadka ministra spraw wewnętrznych i administracji – Mariusza Kamińskiego, który ogłosił wprowadzenie stanu wojennego – chociaż polityk za swoje przejęzyczenie przeprosił – fakt ten nieznacznie pomógł wizerunkowi obozu rządzącego.

Czytaj: “Polacy są świadomi wartości dziedzictwa, ale wciąż za rzadko z nim obcują”

Stanem wyjątkowym objęty jest pas przygraniczny z Białorusią, obejmujący ok. 3 km w głąb Polski od granicy (cała granica polsko-białoruska ma ok. 418 km). W przypadku Podlaskiego dotyczy on 115 miejscowości, w przypadku Lubelskiego – 68.

W województwie podlaskim objęte nim będą wsie i miejscowości na terenie gmin: Białowieża, Bielsk Podlaski, Czeremcha, Dubicze Cerkiewne, Giby, Gródek, Krynki, Kużnica, Lipsk, Hajnówka. Kleszczele, Michałowo, Narewka, Nowy Dwór, Nurzec Stacja, Płaska, Mielnik, Sidra, Siemiatycze, Sokółka i Szudziałowo.

 

Jakie miejsca warto zobaczyć w Polsce? – SONDA

SKOMENTUJ

Dodaj komentarz
Wpisz swoje imię