Serce – czego potrzebuje do szczęścia i zdrowia

Serce to jeden z najważniejszych organów wewnętrznych w ciele człowieka, bez którego nie sposób funkcjonować.

Jest to wyjątkowy w swoim rodzaju mięsień wchodzący w skład układu krwionośnego, odpowiadający za krążenie krwi w ciele człowieka. Serce umiejscowione jest w centralnej części klatki piersiowej nazywanej także śródpiersiem – większa część serca (ok. 2/3 organu) znajduje się po lewej stronie ciała.

Serce zlokalizowane jest bezpośrednio pomiędzy płucami, z tej przyczyny ludzkie lewe płuco ma mniejszą powierzchnię niż prawe. Wbrew powszechnym wyobrażeniom – dalekie jest od powszechnie przyjętego i chętnie rysowanego kształtu; w rzeczywistości przypomina bowiem lekko nieregularny, odwrócony stożek.

Wielkość serca dorosłego człowieka porównywana jest do rozmiarów pięści. Serce otoczone jest specjalnym błoniastym workiem zwanym osierdziem, który wypełnione jest wewnątrz płynem. Dzięki niemu minimalizowane jest tarcie pomiędzy stale poruszającym się sercem a innymi narządami. Dzięki nieprzerwanej pracy serca wszystkie komórki w organizmie, w tym również mózg są prawidłowo dotlenione i odżywione. Dbanie o serce ma fundamentalne znaczenie dla zdrowia.

Serce pompuje krew do dwóch obiegów:

  • głównego zwanego także dużym lub systemowym – pompowana krew dostarcza tkankom tlenu oraz niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania substancji. Jednocześnie zabierana jest odtleniana, ciemnoczerwona krew żylna, co wspomaga także usuwanie produktów przemiany materii.
  • płucnego – krew doprowadzana jest do płuc w celu natlenowania oraz usunięcia dwutlenku węgla.

 

Co wpływa na rozwój chorób serca?

Na choroby serca wpływ ma bardzo wiele czynników. Do niezależnych od człowieka należą przede wszystkim wrodzone wady serca oraz choroby o podłożu genetycznym. Najwięcej chorób rozwija się jednak na skutek niewłaściwego stylu życia: stres, życie w pośpiechu, nieregularne spożywanie posiłków, niezbilansowana dieta, produkty wysoko przetworzone, używki -to jedni z największych wrogów najważniejszego w ciele człowieka narządu.

Do najpowszechniej występujących chorób serca należą zawał serca (zawał mięśnia sercowego), niewydolność serca – częstą ich przyczyną jest miażdżyca, która prowadzi do zmniejszenia elastyczności tętnic, a w efekcie do zwężenia ich światła – utrudnia to przepływ krwi czego efektem jest niedokrwienie różnych narządów wewnętrznych. Miażdżycy jak i wielu pozostałym dolegliwościom i chorobom serca można jednak przeciwdziałać zmieniając tryb życia.

Jak zadbać o swoje serce?

Lekarze rodzinni oraz kardiolodzy zajmujący się m.in sercem. wskazują na wiele czynników, które wpływają na kondycję serca. Oto najważniejsze z nich:

 

1. Zdrowa dieta

Oto podstawa profilaktyki zdrowego serca:

  • Stosujmy zrównoważoną dietę bogatą w owoce i warzywa.
  • Unikajmy nadmiaru nasyconych tłuszczów, cukru i soli.
  • Zrezygnujmy z produktów wysoce przetworzonych oraz dań gotowych – do odgrzania.

Preferowana jest dieta śródziemnomorska – jest ona bogata w warzywa i owoce, zawiera dużo roślin strączkowych, ryb oraz pełnoziarniste pieczywo. Jednocześnie – niewiele czerwonego mięsa, a zwłaszcza wieprzowiny. Do potraw dodawane są duże ilości czosnku, cebuli oraz oliwy z oliwek. Składniki te są bogate w błonnik, witaminę C, mikro i makro elementy oraz nienasycone kwasy tłuszczowe. Stosowanie diety śródziemnomorskiej przyczynia się do obniżenia ciśnienia tętniczego, stężenia glukozy we krwi oraz poprawy profilu lipidowego (tłuszczowego), – co zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Dieta sprzyjająca sercu powinna uwzględniać spożywanie przynajmniej 2 razy w tygodniu nietłustej ryby. Powinny się w niej również pojawić produkty bogate w odpowiednie ilości potasu, magnezu i wapnia – są one niezbędne do prawidłowej pracy serca.

Warto wprowadzić do diety fermentowane przetwory mleczne – takie jak kefir czy maślanka. Wywierają one korzystny wpływ na profil lipidowy, zmniejszają również ryzyko wystąpienia chorób serca.

Duże znaczenie ma także przyjmowanie odpowiedniej ilości wody – co najmniej 1,5 litra na dobę. Korzystne i polecane przez lekarzy jest także spożywanie orzechów (włoskich, laskowych) lub migdałów w ilości ok. 30g na dobę – ważne by nie były solone, ani w miodzie.

Nie chodzi jednak tylko o to co jemy, ale także o to kiedy i w jakich ilościach. Najlepiej jest spożywać 4-5 posiłków dziennie o ustalonych i stałych porach dnia. W ten sposób dostarczamy organizmowi regularnie odpowiedniej ilości energii. Regularne posiłki minimalizują uczucie głodu, eliminują niewskazane podjadanie, co pozwala m.in na zmniejszenie ryzyka wystąpienia nadwagi.

2. Ograniczenie soli i cukru

Dobowe spożycie soli kuchennej powinno być mniejsze niż 5g – jej nadmiar w diecie może bowiem prowadzić do choroby niedokrwiennej serca. zbyt duże jej ilości spowalniają metabolizm i jednocześnie przyczyniają się do wzrostu ciśnienia krwi.

Cukier szkodzi sercu podobnie jak sól. Zbyt duża jego ilość obciąża nie tylko serce, lecz także pozostałe narządy. Nadmiar cukru w diecie sprawia, że organizm nie potrafi poradzić sobie z jego metabolizmem przez co dochodzi do zamiany węglowodanów w tłuszcze, które odkładane są w tkance tłuszczowej – prowadząc do otyłości. Mniejsze spożycie cukru to zatem zmniejszenie ryzyka jej wystąpienia oraz wynikających z niej powikłań – w tym cukrzycy. Cukier przyczynia się do wzrostu ciśnienia krwi oraz stężenia trójglicerydów.

3. Stosowanie w diecie tłuszczów roślinnych

Tłuszcze roślinne (np. oliwa z oliwek lub olej rzepakowy) oraz ryby (bogate w kwasy omega-3) maja korzystny wpływ na gospodarkę lipidową i mogą przyczyniać się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia chorób naczyniowo-sercowych. Oliwę z oliwek warto dodawać do wszelkiego rodzaju sałatek. Wraz z olejem rzepakowym świetnie nadaje się tez do smażenia. Najbardziej niezdrowe dla serca jest smażenie na tłuszczu zwierzęcym – smalcu.

4. Używki – papierosy i alkohol

Papierosy i alkohol to jedni z największych wrogów serca. Zwiększają ryzyko wystąpienia takich chorób i dolegliwości jak: kardiomiopatia rozstrzeniowa, niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, arytmia nadkomorowa, migotanie przedsionków, miażdżyca, choroba wieńcowa (choroba niedokrwienna serca), zawał serca.

Alkohol spożywany nawet w niewielkich ilościach podnosi ciśnienie tętnicze krwi. Pomimo wielu badań naukowych na całym świecie nie udało się ustalić dawki alkoholu bezpiecznej dla ludzkiego organizmu. Pijąc alkohol spożywamy alkohol etylowy (etanol) – substancję powszechnie uznaną za truciznę – działa toksycznie na komórki mięśnia sercowego, regularne spożycie zawsze prowadzi do niewydolności serca. Co ważne – całkowita abstynencja od alkoholi pozwala u większości pacjentów na zatrzymanie zmian chorobowych, w niektórych przypadkach pozwala nawet je odwrócić.

Palenie tytoniu powoduje przede wszystkim choroby układu oddechowego (astmę, przewleką oskrzelową chorobę płucną) oraz nowotwory (głównie płuc). Palenie tytoniu jest również uznawane za jeden z trzech głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia. W dymie tytoniowym znajduje się … ponad 7000 związków chemicznych – w tym 250 szkodliwych i 70 rakotwórczych. Choroby serca wywołują najczęściej:

  • nikotyna – zwiększa stężenie hormonów stresy, stężenie glukozy, przyspiesza częstość rytmu serca, podnosi ciśnienie tętnicze krwi, zwiększa zapotrzebowanie na tlen, którego dostarczenie jest utrudnione z powodu jednoczesnego skurczu naczyń krwionośnych, zwiększa również skłonność płytek krwi do sklejania się.
  • tlenek węgla (czad) – łączy się z hemoglobiną tworząc karboksyhemoglobinę, u intensywnych palaczy wyłącza około 15% hemoglobiny z przenoszenia tlenu do tkanek, uszkadza śródbłonek (wewnętrzną warstwę komórek ściany naczynia), sprzyja powstawaniu miażdżycy.
  • wolne rodniki – palenie tytoniu jest jednym z największych ich źródeł . Uszkadzają ścianę naczyń, znacząco zwiększają ryzyko wystąpienia miażdżycy.

Ponadto często w układzie oddechowym na skutek podrażniania przez substancje zawarte w dymie tytoniowym powstaje stan zapalny. Warto też zwrócić uwagę, że nie wystarczy nie palić – należy unikać dymu tytoniowego – jego wdychanie to tzw. bierne palenie. Według danych Świtowej Organizacji Zdrowia (WHO) bierne palenie zabija w ciągu roku około 900 tysięcy osób niepalących. Każdy palacz, który pali w miejscach do tego nieprzeznaczonych jest więc potencjalnym mordercą.

5. Unikaj nadwagi i otyłości

Oprócz chorób, które nadwaga i otyłość mogą wywołać problemem jest nadmierne obciążenie organizmu – w tym serca. Bardzo często obserwowane jest nadciśnienie tętnicze, do pozostałych częstych chorób sercowo-naczyniowych wywoływanych przez otyłość i nadwagę należą: choroba wieńcowa serca, zawał serca, miażdżyca.

6. Dbaj o aktywność fizyczną

Nasze serce wprost kocha aktywność fizyczną. Wraz z nią wzrasta czynność serca, przez mięsnie szkieletowe, serce i skórę przepływa więcej krwi. Pomaga w zwalczaniu nadwagi i otyłości, przyczynia się do zachowania nienagannej sylwetki. Zmniejsza znacząco ryzyko zachorowania na nadciśnienie tętnicze, obniża poziom cholesterolu, poprawia kondycję, poprawia samopoczucie, stabilizuje prace serca, poprawia komfort życia. Także osoby z chorobami serca nie powinny unikać aktywności. Muszą jedynie pamiętać, aby trening zaczynać spokojnie i przygotować serce do aktywności, konieczne jest zrezygnowanie z treningów o bardzo dużej aktywności. Zalecane są: marsz, joga, nordic walking, trucht, pływanie, jazda na rowerze, gimnastyka.

7. Badania kontrolne i leczenie

Aby utrzymać zdrowe serce nie można zapomnieć o regularnych badaniach kontrolnych. Szczególnie niebezpieczna dla serca są: cukrzyca, nadciśnienie, wysoki poziom cholesterolu – trzeba koniecznie je leczyć.

Sprawdź czy twój organizm otrzymuje wystarczającą ilość składników odżywczych

SKOMENTUJ

Dodaj komentarz
Wpisz swoje imię