Ile kosztuje czołg i jakie są koszty jego eksploatacji? Ceny zwalają z nóg!

Czołgi – gąsienicowe wozy bojowe przeznaczone do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach, od II wojny światowej są podstawową bronią wielu państw.

Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy a napęd gąsienicowy pozwala na pokonywanie z dużą prędkością trudnego terenu. Są ogromnym wsparciem walczących żołnierzy potrafiącym odmienić losy wojny.

Czołg nie jest tanim sprzętem – nie tylko jeżeli chodzi o kwestię zakupu, lecz również eksploatacji. Przez lata użytkowania czołgi przechodzą modernizacje, dokłada się do nich nowocześniejszy sprzęt, wymienia zużyte części. Ceny najtańszych rosyjskich czołgów zaczynają się od 2 milionów dolarów. Czołgi z racji swojego przeznaczenia bojowego tworzone są do wytrzymywania ciężkich warunków, w tym trudnego terenu.

Wbrew pozorom ich poszczególne elementy nie są trwałe. Gąsienice wystarczają na ok. 3-4 tysiące kilometrów, cena używanych zaczyna się ok 30 tysięcy złotych. Nowoczesne czołgi wyposażone są w mnóstwo nowinek technicznych, takich jak kamery termowizyjne. Sama konstrukcja czołgu przeważnie ma minimum 20-30 lat.

 

Pierwszy czołg zaprojektował w 1911 roku Austriak Günther Burstyn oraz niezależny od niego inżynier australijski Lancelot De Mole – ich projekty zostały jednak zignorowane przez ówczesne środowisko wojskowe. Pierwszy prototyp czołg opracowano w Anglii w 1915 roku. W czasie I wojny światowej, brytyjski pułkownik Ernest Swinton miał dojść do wniosku, że skuteczną osłoną dla atakującej piechoty mogłyby być opancerzone traktory na gąsienicach, dzięki poparciu premiera Winstona Churchila powstał pojazd zwany „Mały Willy”, który osiągał prędkość 3,2km/h przy wadze ok. 18.3 ton. Pojazd był wstanie pokonać okopy i rowy strzeleckie o szerokości do 1,35m. Willy podobny był do zbiornika na benzynę; co więcej, w celu zmylenia niemieckiego wywiadu, płk. Swinton nadał maszynie kryptonim „tank” – dosłownie: „zbiornik”.

Nazwa ta do dnia dzisiejszego w wielu językach określa czołg. Polska nazwa „czołg” została zaproponowana w 1919 roku przez por. Władysława Kohutnickiego, pochodzi od sposobu poruszania się pierwszych maszyn, które zdawały się powoli czołgać po ziemi na swoich gąsienicach. Pierwsze czołgi, oznaczone jako Mark I, po raz pierwszy zostały użyte bojowo w 1916 roku przez Brytyjczyków w bitwie nad Sommą w roli wsparcia piechoty.

Technika produkcji czołgów jest nieustannie rozwijana. Przez lata najpowszechniejszy był podział czołgów ze względu na ich masę. w tej klasyfikacji wyróżniano:

  • czołg lekki – o masie 5–20t;
  • czołg średni – o masie 20–45t;
  • czołg ciężki – o masie powyżej 45t;
  • czołg podstawowy (bojowe, liniowe) – generacja czołgów, która pojawiła się po II wojnie światowej; obecnie jest to głównie produkowany model czołgów.

 

Rzadziej czołgi dzieli się ze względu na kaliber głównego uzbrojenia:

  • czołgi z uzbrojeniem lekkim – kaliber do 50 mm;
  • czołgi z uzbrojeniem średnim – kaliber do 85 mm;
  • czołgi z uzbrojeniem ciężkim – kaliber do 152 mm.

Ile kosztuje czołg?

Na to pytanie, podobnie jak w przypadku samochodu, nie można odpowiedzieć jednoznacznie. Cena czołgu zależy od jego rodzaju, wyposażania i uzbrojenia. Poniżej przedstawiamy jednak podstawowe dane wyposażenia wraz z ceną najpopularniejszych obecnie czołgów.

  • T-90. Rosyjski czołg, którego produkcja rozpoczęła się w 1993 roku, od tego czasu nieustannie jest modernizowany. Czołg jest głęboką modernizacją modelu T-72. Obecnie Rosja wykorzystuje je w wojnie w Ukrainie, w wersji T-90A (Vladimir). Pojazd ten może osiągać prędkość 65km/h. Wyposażony jest w armatę gładkolufową kalibru 125mm, karabin maszynowy 7,52mm oraz karabin przeciwlotniczy 12,5mm. Nowsza wersja czołgu T-90M jest na wyposażeniu armii rosyjskiej od 2021 roku. Wartość T-90 szacuje się na ok. 4,6 miliona dolarów.
  • T-72. Jest nieco wiekowym rosyjskim czołgiem, którego produkcja trwa od 1973 roku. Do dnia dzisiejszego jest podstawowym czołgiem na rosyjskim wyposażeniu. Sporą liczbę tych pojazdów oraz ich głęboko zmodernizowanych wersji (PT-91) posiada Polska. Jest to model, który był chętnie kupowany przez wiele innych krajów na świcie, najnowocześniejsze czołgi tego typu: T-72B3 służące w Rosji od 2013 roku posiada także Ukraina. T-72 waży ok. 44,5 tony, jego prędkość maksymalna na drodze wynosi. 60km/h. Najnowsza wersja T-72B3 kosztuje ok. 2mln dolarów. Wersja podstawowa – T-72, która można określić jako muzealną warta jest ok. miliona złotych. Roczne koszty utrzymania takiej jednostki to kilkadziesiąt tysięcy złotych. Po każdej jeździe wykonuje się przeglądy, gąsienice wytrzymują ok. 3tys. km., po tym dystansie konieczna jest ich wymiana.
  • M1 Abrams. Wielu specjalistów uważa ten amerykański czołg za najlepszy na świecie. Jego zdolności bojowe zostały przetestowane podczas wojny w Afganistanie i Iraku. Produkcja Abramsów wystartowała w 1980 roku. Pojazd waży 55,5 tony, napędzany jest turbiną gazową (silnikiem stosowanym m.in w śmigłowcach). Spalanie wynosi 1500l na 100km. Jego konstrukcja jest na tyle przemyślana, że w sytuacji uszkodzenia silnika, jego wymiana może trwać zaledwie 25 minut – przy założeniu, że na miejscu znajdują się wszystkie niezbędne części. W innych czołgach taka operacja trwa od 3-4 godzin wzwyż i może potrwać nawet cały dzień. Najnowszy model – M1A2 produkowany jest od 1993 roku, posiada niezależny celownik termowizyjny i możliwość oddawania krótkich sekwencji strzałów do dwóch celów jednocześnie. Abrams kosztuje 8,5 miliona dolarów.
  • Leopard 2. Leopardy to czołgi niemieckie, znajdują się m.in. na polskim wyposażeniu w wersjach 2A4 oraz 2A5. Najnowsze modernizacje tego pojazdu to 2A7+, które potrafią osiągnąć prędkość 72km/h. Wyposażone są w silnik wysokoprężny o mocy 1500KM. Pancerz Leoparda stworzony jest z nanoceramiki i stali stopowej, co zapewnia odporność na ataki pocisków rakietowych, min oraz innych ładunków wybuchowych. Pojazd waży 64 tony, dysponuje armatą kalibru 120mm. Koszt tego czołgu to ok 6-7 milionów dolarów.
  • Challenger 2. Brytyjski czołg produkowany od 1993 roku, służący w brytyjskim wojsku od roku 1994. Pojazd wyposażony jest w silnik o mocy 1200KM, dzięki któremu ważący 62 tony czołg rozpędza się do prędkości 59km/h. Na wyposażeniu znajduje się armata kalibru 120mm. Jego koszt to 8mln dolarów.

Czołg a spalanie paliwa

Atak Rosji na Ukrainę wywołał powszechne zainteresowanie kwestiami militarnymi. Obraz wojny w Ukrainie, oprócz ogromnych zniszczeń i ludzkich tragedii to także porzucany przez wojsko rosyjskie sprzęt wojskowy – w tym czołgi. Pojawiają się domysły, z jakiego powodu Rosjanie porzucają tak wartościowy sprzęt. Czołg spala ogromne ilości paliwa – nieporównywalne do samochodu. Rosyjska inwazja miała być w założeniu rosyjskich władz szybka. Jednym z pierwszych czynników, dla których plan się nie powiódł są ogromne problemy logistyczne Rosjan – braki w dostawie sprzętu wojskowego oraz paliwa – bez dotankowania czołg daleko nie zajedzie.

W czasie wojny w Ukrainie, Rosjanie wykorzystują głównie czołgi T-72, T-80 i T-90 w różnych wersjach. Różnią się one opancerzeniem, masą, uzbrojeniem, silnikami i spalaniem. Najstarszy z wymienionych – T-72 napędzany jest 12-cylindorwym silnikiem o mocy 780KM, spalanie na 100 kilometrów wynosi aż 357 litrów paliwa. Choć ilość zużytego paliwa wydaje się być ogromna dla ciężkiego pojazdu o masie 41 ton jest to norma. Co więcej, podane spalanie mierzone jest na utwardzonej drodze – rośni, kiedy czołg wjedzie w teren.

W trudnym terenie spalanie może zwiększyć się o 80-150 litrów. Najnowszy rosyjski czołg – T-90 ma deklarowany zasięg liczący 550km, wyposażony jest w zbiorniki o pojemności 1600 litrów. Na podstawie tych danych można więc wywnioskować, że spalanie pojazdu wynosi ok. 290l/100km. Podobnie jednak, jest to zasięg na drodze utwardzanej. T-90 wyposażony jest, w zależności od modelu w trzy różne 12-cylindorwe silniki diesla o mocach: 840KM, 1000KM, 1250KM. Z wymienionych rosyjskich czołgów jest on najcięższy, jego masa wynosi 46,5 tony. Ostateczna masa zależy od wypełnienia zbiorników paliwa i wyposażenia.

Czołg T-80 wyposażony jest w turbinę gazową, zamiast silnika diesla, jest to technologia, która wykorzystuje się w śmigłowcach. Dzięki zastosowaniu tego rodzaju napędu poprawiono osiągi pojazdu, może on być również zasilany każdym rodzajem paliwa ciekłego. Jest to jednak rozwiązanie o wiele mniej ekonomiczne od silników diesla. T-80 spala nawet 800 litrów paliwa na każde przejechane 100km. Standardowo czołgi te wyposażone są w zbiorniki o pojemności 1100 litrów, zasięg więc nie przekracza 200KM. Można jednak zamieścić dodatkowe zbiorniki, co zwiększy pojemność do 1840l. Ilość paliwa potrzebna do przejechania 100 kilometrów czołgiem T-80 starczyłaby wielu ludziom do jeżdżenia przez cały rok samochodem ze spalaniem na poziomie 7l/100km., moglibyśmy przejechać ok. 11,5 tys. kilometrów.

 

Najbardziej znany czołg w Polsce – T-34, znany jest jako „rudy 102″z serialu „Czterej pancerni i pies”. W produkcji filmowej wykorzystano dwie wersje czołgu, z działem 76,mm oraz 85mm. Według dostępnych danych, pierwszy model palił ok. 190l/100km w czasie jazdy po szosie, 225 litrów na drogach gruntowych oraz 280 litrów w terenie. Drugi model spalał 160 litrów paliwa na 100 km jazdy po szosie, oraz 250 litrów po drogach gruntowych. Ich masa wahała się od 26 do 32 ton. Dodać należy, że czołgi te spalały ok 5-7 litrów oleju na każde 100 km., w czasie jazdy po drogach gruntowych spalanie zwiększało się do nawet 10l/100km. Czołgi produkowano od 1940r., spalanie oleju w silnikach nie było wówczas niczym nadzwyczajnym.

Warto pamiętać, że czołg nie tylko jeździ, często zmuszany jest do długiego postoju – np. podczas poruszania się w kolumnach, kiedy pokonuje kilka kilometrów dziennie. Jest to sytuacja bardzo podobna do samochodu stojącego w korku – wzrasta spalanie. Podobnie jest w czasie ćwiczeń, manewrów i na placu bojowym. Czołg stoi przez dłuższy czas z włączonym silnikiem, przemieszcza się na niewielkie odległości. Podobnie jak w przypadku samochodu osobowego, ostateczne spalanie zależy także od stylu jazdy.

Jak zaoszczędzić na zakupach w Costco?

Posłuchaj naszych podcastów: 

SKOMENTUJ

Dodaj komentarz
Wpisz swoje imię