Tadeusz Kościuszko – wspólny bohater Polski i USA

Pomnik Tadeusza Kościuszki w Chicago

Tadeusz Kościuszko, właść. Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko herbu Roch III urodził się 4 lutego 1746 roku w Mereczowszczyźnie.

Był polskim inżynierem wojskowym, mężem stanu i przywódcą wojskowym, który stał się bohaterem narodowym w Polsce, Litwie, Białorusi i USA. Walczył w walkach Rzeczypospolitej Obojga Narodów z Rosją i Prusami, a po stronie USA w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Jako Naczelny Dowódca Polskich Narodowych Sił Zbrojnych kierował w 1794 r. powstaniem kościuszkowskim (insurekcją kościuszkowską).

Kościuszko przyszedł na świat w dworze w Mereczowszczyźnie, znajdującej się w ówczesnym Wielkim Księstwie Litewskim wchodzącym w skład Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Ród Kościuszków wywodził się od Konstantego Fiodorowicza, zdrobniale nazywane „Kostiuszką”, który był dworzaninem wielkiego księcia Aleksandra Jagiellończyka oraz Zygmunta I. Zygmunt I Stary jako wielki książę litewski w 1509 r. w spisanym w języku starobiałoruskim przywileju nadał Konstantemu na własność majątek Siechnowicze – miejsce to stało się gniazdem rodowym Kościuszków. Tadeusz Kościuszko w wieku 20 lat ukończył Korpus Kadetów w Warszawie.

W 1755 r. Kościuszko zaczął uczęszczać do szkoły w Lubieszowie, ale nigdy jej nie ukończył z powodu kłopotów finansowych rodziny po śmierci ojca w 1758 r. Król polski Stanisław August Poniatowski w 1765 r. utworzył Korpus Kadetów na terenie dzisiejszego Uniwersytetu Warszawskiego aby kształcić oficerów wojskowych i urzędników państwowych.

Kościuszko wstąpił do Korpusu Kadetów 18 grudnia 1765 r., prawdopodobnie dzięki mecenatowi Czartoryskich. Szkoła kładła nacisk na przedmioty wojskowe i sztuki wyzwolone. Po ukończeniu szkoły 20 grudnia 1766 r. Kościuszko awansował na chorążego.

W 1768 roku w Rzeczypospolitej wybuchła wojna domowa, kiedy konfederacja barska starała się obalić króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Jeden z braci Kościuszki, Józef, walczył po stronie powstańców. W obliczu trudnego wyboru między buntownikami a jego sponsorami – królem i rodziną Czartoryskich, którzy opowiadali się za stopniowym podejściem do likwidacji rosyjskiej dominacji – Kościuszko zdecydował się opuścić Polskę.

Udał się do Francji gdzie chciał kontynuować naukę wojskową, wstąpił jednak do Królewskiej Akademii Malarstwa i Rzeźby, gdzie rozwijał swoje zainteresowania rysunkiem i malarstwem oraz pobierał prywatne lekcje architektury u architekta Jean-Rodolphe Perroneta. Nie zrezygnował jednak nigdy z doskonalenia swojej wiedzy wojskowej. Przez pięć lat słuchał wykładów i bywał w bibliotekach paryskich akademii wojskowych. Jego kontakt z francuskim oświeceniem oraz tolerancja religijna praktykowana w Rzeczypospolitej Obojga Narodów wywarły silny wpływ na jego późniejszą karierę.

Kościuszko powrócił do Polski po pierwszym rozbiorze, w 1774 roku. Objął posadę guwernera rodziny magnackiej, wojewody i hetmana Józefa Sylwestra Sosnowskiego i zakochał się w córce wojewody Ludwice, ich ucieczka została udaremniona przez podwładnych ojca, którzy go pobili, czym prawdopodobnie wzbudzili w Kościuszce niechęć do podziałów klasowych. Jesienią 1775 Kościuszko wyemigrował ponownie aby uniknąć konfrontacji z Sosnowskim. Pod koniec 1775 r. próbował wstąpić do armii saskiej, spotkał się jednak z odrzuceniem, po czym postanowił powrócić do Paryża. Właśnie tam dowiedział się o wybuchu amerykańskiej wojny o niepodległość, w której brytyjskie kolonie w Ameryce Północnej zbuntowały się przeciwko Koronie Brytyjskiej i rozpoczęły walkę o niepodległość. Pierwsze amerykańskie sukcesy były dobrze nagłośnione we Francji, a francuski naród i rząd otwarcie poparły sprawę rewolucjonistów.

Przeczytaj całą biografię Tadeusza Kościuszki:

  1. Tadeusz Kościuszko – wspólny bohater Polski i USA
  2. Tadeusz Kościuszko – Bohater wojny o niepodległość USA
  3. Kościuszko – powrót do Polski
  4. Powstanie Kościuszkowskie
  5. Kościuszko – ostatnie lata życia

Kultury rdzennych Amerykanów. Kim byli Indianie?

SKOMENTUJ

Dodaj komentarz
Wpisz swoje imię