Żołądek – czego potrzebuje do szczęścia i zdrowia

Żołądek to jeden z najistotniejszych elementów układu pokarmowego. Zbudowany jest z mięśni i z wyglądu przypomina zakrzywiony w lewo hak.

Jest on elastyczny, dzięki czemu zdolny jest rozciągać się w czasie jedzenia ponad swój właściwy rozmiar. Mało kto wie, że może zmieniać swój kształt i położenie. Znajduje się na wysokości 11 kręgu odcinka piersiowego kręgosłupa, umiejscowiony jest w jamie brzusznej. Żołądek jest od góry bezpośrednio połączony z przełykiem, od dołu z dwunastnicą. Pojemność żołądka może się wahać od 1 do 3 litrów, co zależy od stopnia wypełniania. Od wewnątrz pokryty jest błoną śluzową, od zewnątrz błoną surowiczą. Ma wysokość ok 7-8cm.

Głównym zadaniem żołądka jest rozdrobnienie pokarmu i jego wyjałowienie. To ostatnie, możliwe jest dzięki sokom żołądkowym wydzielanym przez żołądek. Składają się one z enzymów trawiennych (pepsynogen i podpuszczka) oraz kwasu solnego, który m.in. niszczy drobnoustroje. W żołądku trawione są tłuszcze, białka i część cukrów. Wbrew niektórym przekonaniom, trawienie nie rozpoczyna się w żołądku – w nim jest kontynuowane.

Pierwszy etap trawienia rozpoczyna się w jamie ustnej, gdzie rozkładana jest skrobia. Kiedy pokarm trafi do żołądka zaczyna się on kurczyć i rozkurczać, co pozwala na dalsze rozdrobnienie pokarmu i przesuwanie go do dwunastnicy. Proces trawienia przebiegający w żołądku polega na mieszaniu pokarmu z sokiem żołądkowym, dzięki czemu jest on przygotowywany do dalszej obróbki. Aby żołądek mógł zacząć produkcję soków żołądkowych musi otrzymać sygnał z mózgu. Dzieje się tak wtedy, kiedy człowiek zaczyna jeść.

Chociaż soki żołądkowe zawierają kwas solny, nie uszkadza on błony śluzowej żołądka – co dziwi wiele osób. Komórki błony śluzowej są ułożone ciasno, a błona dodatkowo pokryta jest śluzem, która sprawia, że kwas solny przez nią nie przenika. Jeżeli dojdzie do uszkodzenia śluzówki, zaczną pojawiać się na niej nadżerki, które przekształcą się we wrzody.

Choroby żołądka mogą mieć różne przyczyny, najczęściej objawiają się problemami trawiennymi. Nie można ich lekceważyć, gdyż mogą mieć poważne konsekwencje zdrowotne. Do najczęstszych chorób żołądka należą:

  • Rak żołądka – nowotwór żałośliwy, który w największym stopniu jest konsekwencją niewłaściwych nawyków żywieniowych. Podstawowym czynnikiem rozwoju tego nowotworu jest dieta bogata w produktu słone, wędzone i konserwowane, a więc w większości produkty wysoko przetworzone. Wpływ na rozwój raka żołądka mają również nałogi. Objawy są niespecyficzne i trudne do zdiagnozowania
  • Wrzody żołądka – to inaczej ubytki w błonie śluzowej. Problem ten dotyczy częściej mężczyzn niż kobiet. Zmiany mogą mieć wielkość od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Przyczyną pojawienia się wrzodów jest zbyt duża ilość kwasu solnego, który stopniowo uszkadza błonę śluzową. U większości przypadków do rozwoju wrzodów dochodzi na skutek zakażenia bakterią Helicobacter pylori. Wpływ na pojawienie się wrzodów mają także używki (papierosy i alkohol), stres, ostre przyprawy i duże ilości kawy. Do podstawowych objawów wrzodów żołądka należą palące bóle w nadbrzuszu po posiłku oraz o pranku.
  • Zaburzenia czynnościowe żołądka i dwunastnicy – związane są z działaniem nerwów i odruchów. Charakterystycznym objawem jest nagły ból, który pojawia się od razu z dużym nasileniem.
  • Zapalenie żołądka i dwunastnicy – określane jest również jako nieżyt żołądka. Najczęściej jest to konsekwencja zjedzenia czegoś: niestrawnego, nieświeżego, spleśniałego, skażonego drobnoustrojami lub substancjami toksycznymi – co mogło nam zaszkodzić. Objawy to bóle nadbrzusza, wymioty, nudności, biegunka i gorączka.

Stan zdrowia żołądka sprawdza się na podstawie: badania gastroskopii, zdjęcia rtg, badania serologicznego krwi.

Jak dbać o żołądek?

Zdrowie żołądka zależy od nas – w dużej mierze od tego co jemy i jak jemy. Warto zadbać o zdrowie żołądka jeszcze zanim wystąpią jakiekolwiek dolegliwości. Oto kilka porad.

1. Nie lecz się na własną rękę

Jeżeli często miewasz problemy związane z trawieniem (np. zgagę czy niestrawność) – nie lecz się sam. Idź do lekarza – wykona on niezbędne badania i ustali co ci dolega.

2. Nie dopuszczaj do zaparć

Trawienie większości pokarmów trwa od 12 do 24 godzin. Tyle samo czasu potrzebuje przewód pokarmowy aby pozbyć się toksycznych odpadów – które nie powinny zalegać. Spożywaj duże ilości wody, jeśli to nie pomoże stosuj środki wspomagające pracę jelit – jogurty naturalne, maślankę i kefiry.

3. Odżywiaj się regularnie

Spożywaj mniejsze ilości pokarmów, ale jedz je częściej, nie wychodź z domu bez śniadania, unikaj napojów i potraw gorących – żołądek ich nie lubi – najzdrowsze jest letnie jedzenie. Ogranicz spożywanie tłuszczów zwierzęcych – zastąp je oliwą z oliwek lub olejem rzepakowym. Spożywaj świeże masło.

4. Włącz zioła do swojej diety

melisa

Zioła mogą się okazać szczególnie pomocnym sojusznikiem na drodze troski o żołądek i układ pokarmowy. Warto włączyć do diety: koperek, imbir, lukrecję, majeranek, melisę, miętę, rumianek, tymianek i żywokost lekarski. Niektóre z nich stosować można jako przyprawy – np. koperek (świetnie nadaje się aby posypać nim ugotowane ziemniaki), można też przygotowywać napary do wypicia (np. rumianek i mięta).

 

5. Zrezygnuj z palenia papierosów i spożywania alkoholu

Piwo, zwłaszcza jasne ze względu na zawarty w nim słód jęczmienny wzmaga wydzielanie soków żołądkowych, których nadmiar prowadzić może do powstania wrzodów. Także inne alkohole – zwłaszcza wysokoprocentowe podrażniają śluzówkę żołądka. Palenie tytoniu szkodzi nie tylko palaczowi, ale każdemu kto znajduje się w jego otoczeniu. W dymie tytoniowym znajduje się … ponad 7000 związków chemicznych – w tym 250 szkodliwych i 70 rakotwórczych

6. Stosuj głodówkę

Raz na pół roku warto zastosować głodówkę – należy przy tym spożywać duże ilości wody. Taki zabieg pozwoli oczyścić organizm i da odpocząć żołądkowi i jelitom. WAŻNE: nie stosuj głodówki jeżeli cierpisz na cukrzycę oaz niektóre inne choroby przewlekłe – skonsultuj się z lekarzem. Nie powinno się stosować głodówki wtedy, kiedy wykonujemy wzmożony wysiłek fizyczny.

7. Dbaj o higienę jamy ustnej

Jama ustna, w tym zęby i język są siedliskiem groźnych bakterii. Regularnie usuwaj kamień nazębny, stosuj pasty zapobiegające odkładaniu się osadu, uzupełniaj braki w uzębieniu, na bieżąco lecz zęby. Warto także regularnie stosować płyny do płukania jamy ustnej.

8. Regularnie odpoczywaj

Odpoczynek i relaks jest potrzebny nie tylko psychice, ale i całemu organizmowi. Przewód pokarmowy jest dość delikatnym mechanizmem i również potrzebuje chwili wytchnienia. W miejscowościach uzdrowiskowych warto pić wody lecznicze – bogate w minerały, które usprawniają pracę przewodu pokarmowego. Systematycznie staraj się rozładowywać emocje – nie duś w sobie gniewu, żalu, negatywnych emocji. Stres nasila problemy żołądkowe.

9. Nie nadużywaj leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych

Wszystkie leki przeciwbólowe i przeciwzapalne w mniejszym lub większym stopniu podrażniają żołądek – zwłaszcza te, które zawierają kwas acetylosalicylowy. Nie można ich nadużywać – jeśli często borykamy się z dolegliwościami bólowymi skontaktujmy się z lekarzem, który ustali ich przyczynę.

10. Zadbaj o luźne ubrania

Ten punkt dotyczy przede wszystkim kobiet, które powinny pamiętać o dobrze dopasowanej bieliźnie, rajstopach i paskach. Panowie o paskach do spodni. Ciasne ubrania uciskają żołądek, blokują jego swobodę i możliwości rozkurczowe.

11. Utrzymuj poprawną wagę ciała

Otyłość i nadwaga nie są dobre dla zdrowia, powodują wiele problemów, schorzeń i dolegliwości.

12. Bądź aktywny fizycznie

Ruch to zdrowie – także dla układu pokarmowego. Nawet niezbyt intensywne ćwiczenia poprawią perystaltykę jelit, sprzyjają lepszemu trawieniu i regularnym wypróżnieniom. Najlepiej jest ćwiczyć na świeżym powietrzu.

13. Nie objadaj się w godzinach wieczornych

Żołądek w nocy też chciałby odpocząć. Biesiada z jedzeniem powinna zakończyć się najpóźniej o 19.

14. Odżywiaj się zdrowo

Stosuj zbilansowaną dietę bogatą w surowe warzywa i owoce. Często pozwalaj sobie na lekkostrawne posiłki, które dadzą układowi pokarmowemu chwilę wytchnienia.

Mózg – czego potrzebuje do szczęścia i zdrowia

Posłuchaj naszych podcastów:

SKOMENTUJ

Dodaj komentarz
Wpisz swoje imię