Sałata – składniki odżywcze i właściwości

Sałata jest zielonym warzywem, o którym warto pamiętać w swojej diecie. Posiada cenne wartości odżywcze oraz wiele właściwości prozdrowotnych.

Jest rośliną jednoroczną należącą do rodziny astrowatych, wyróżnia się ponad 100 rodzajów, które w warunkach naturalnych rosną głównie w europejskim klimacie umiarkowanym oraz w Azji. Najbardziej powszechnym gatunkiem jest sałata siewna, która już w starożytności była dodatkiem do wielu potraw. Najbardziej charakterystycznym elementem w wyglądzie sałaty są jej rozłożyste jadalne liście najczęściej w kolorze zielonym.

Wyróżnia się cztery odmiany botaniczne sałaty: głowiasta (w tym masłowa i lodowa); rzymska; dębolistna; łodygowa. W ramach jednej odmiany botanicznej wyróżnia się od kilku do kilkunastu odmian uprawnych, które różnią się kolorem, smakiem oraz wielkością. Wśród najczęściej wybieranych rodzajów sałaty uprawnej znajdują się:

  • sałata masłowa – nazywana także maślaną lub głowiastą. Jest to jedna z najpopularniejszym odmian sałaty, posiada miękkie i delikatne liście oraz słodkawy smak. Szybko więdnie, nie powinna być długo przechowywana.
  • sałata lodowa – obok wymienionej już sałaty masłowej jest drugą najpopularniejszą odmianą. Charakteryzuje się kruchymi liści oraz ciężką główką. W lodówce może być przechowywana nawet przez kilkanaście dni.
  • sałata lollo – jest rodzajem sałaty dekoracyjnej występującym w kolorach zielonym oraz czerwonym, liście mają orzechowy posmak. Stanowi świetny dodatek do innych sałatek.
  • rukola – posiada ciemnozielone postrzępione liście oraz wyraźny, ostry smak. Ze względu na mniejszy rozmiar często uważana jest za zioło.
  • sałata rzymska – posiada owalną główkę, długie pomarszczone liście oraz słodszy niż sałata masłowa i lodowa smak.
  • sałata radicchio – nazywana jest również cykorią sałatową, posiada bardzo białe liście, które po namoczeniu w wodzie tracą wszelkie wartości odżywcze. Główka tej sałaty nie nadaje się do jedzenia.
  • rukiew wodna posiada drobne listki, które idealnie sprawdzą się jako dodatek do sałatek, kanapek i koktajlu.
  • Roszponka – posiada nieduże okrągłe liście w kolorze zielonym.

Poniżej prezentujemy wartości odżywcze sałaty oraz jej właściwości prozdrowotne i lecznicze.

Wartości odżywcze

Sałata jest niskokaloryczna – w 100g zawiera jedynie 15kcal kalorii, posiada również bardzo niski indeks glikemiczny (IG=10). Zawiera wszystkie podstawowe wartości odżywcze – błonnik, białka, węglowodany oraz tłuszcze. Znajduje się w niej wiele witamin (A, B6, B9, B12, C oraz K) oraz minerałów (chrom, potas, wapń, magnez, mangan, fosfor oraz cynk). Cennymi składnikami zawartymi w sałacie są beta-karoten, luteina oraz zeaksantyna.

Właściwości prozdrowotne i lecznicze

Sałata zawiera sporo beta-karotenu – substancji, z której organizm człowieka produkuje witaminę A. Beta-karoten przyspiesza proces opalania, wspiera prawidłowe funkcjonowanie wzroku, zapobiega rozwojowi nowotworów i chorób serca, wykazuje również właściwości odmładzające i chroniące przed starzeniem.

Warzywo wspiera także pracę układu pokarmowego, pozytywnie wpływa na procesy trawienne. Polecana jest w nieżytach, wrzodach żołądka oraz dwunastnicy, okazuje się również pomocny przy zaparciach.

Roślina wykazuje również właściwości uspokajające, można po nią sięgać w stanach uczucia niepokoju, napięcia czy w problemach ze snem, wywołuje stan odprężenia psychicznego.

Sałata należy do grupy warzyw, z których powstają małe ilości kwasu moczowego, polecana jest zatem w diecie dla osób chorujących na dnę moczanową.

Może być również stosowana w czasie wiosennego przesilenia. Kiedy w okresie po zakończeniu zimy zmagamy się z osłabieniem, bólami głowy i mięśni, sennością, rozdrażnieniem czy mniejszą odpornością na stres – powinniśmy sięgnąć po kanapki z sałatą.

Regularne spożywanie sałaty, podobnie jak innych warzyw zielonych jest korzystne dla naszego wzroku, zawiera ona bowiem znaczne ilości beta-karotenu oraz zeaksantyny i luteiny – barwników, gromadzonych w plamce żółtej oka. Dzięki nim sałata chroni oczy, zapobiega zwyrodnieniu plamki żółtej.

 

Sałata dzięki zawartości potasu pomaga obniżyć ciśnienie krwi oraz zapobiega powstawaniu obrzęków.

Warzywo chętnie polecane jest również w celu oczyszczenia organizmu z toksyn i zbędnych substancji oraz w celu odkwaszenia organizmu. Jak dowiodły badania naukowe – opóźnia proces starzenia się skóry, zdolna jest nawet cofnąć niektóre zmiany – przede wszystkim minimalizuje zaczerwieniania oraz przebarwienia, wpływa także na wyraźne spłycenie zmarszczek.

Przechowywanie i zastosowanie

Po zakupie sałatę jest najlepiej umyć i osuszyć, a następnie przechowywać w chłodnym miejscu, najlepiej w lodówce. Sałatę masłową można przed włożeniem do lodówki owinąć papierowym ręcznikiem, co zapobiegnie jej przedwczesnemu zwiędnięciu. Wszystkie rodzaje sałat nadają się do spożycia na surowo, świetnie sprawdzają się jako dodatek do sałatek, idealnie łączą się z mięsem i rybami.

46 ciekawostek o ludzkiej skórze

Posłuchaj podcastów: 

SKOMENTUJ

Dodaj komentarz
Wpisz swoje imię