Brokuły – składniki odżywcze i właściwości

Brokuły to jeden z rodzajów warzyw, które powstały w następstwie krzyżówki, w tej grupie znajduje się również kalafior, kapusta kalarepa, rzepa oraz jarmuż.

Brokuł bywa określany jako „zielony kalafior”, składa się z ciasno ułożonych różyczek wyrastających na grubej i krótkiej łodydze. W istocie, małe różyczki są kwiatami, które nie zdążyły zakwitnąć, gdyby pozostały dłużej w swoich grządkach, w ich miejscu pojawiłyby się żółte kwiaty.

Na rynku funkcjonuje kilkanaście odmian brokuł – różnią się od siebie także kolorystyką. Brokuły występują na każdym z kontynentów, zwłaszcza na obszarach śródziemnomorskich w Europie, na zachodzie Ameryki Północnej oraz w centralnej Azji. Pierwotnie brokuł występował jako jedna z odmian dzikiej kapusty, w następstwie praktyk rolniczych i licznych krzyżówek z innymi gatunkami roślin ewoluował do znanej nam dziś formy.

Brokuły mają potwierdzone naukowo działanie antynowotworowe w przypadku raka prostaty, płuc, jelita grubego, piersi raz skóry. Ochraniają również przed wrzodami żołądka, anemią, korzystnie wpływają na funkcjonowanie wzroku, regulują również poziom cukru we krwi – co ma szczególne znaczenie dla cukrzyków.

Poniżej prezentujmy wartości odżywcze i właściwości prozdrowotne brokuł:

Wartości odżywcze

Brokuły warto wprowadzić do swojej diety, zawierają wiele substancji odżywczych, które korzystnie wpływają na zdrowie. Pierwszą z nich jest kaempferol z grupy flawonoidów, wykazuje on działanie przeciwzapalne, zapobiega również występowaniu alergii. Obecne są również karotenoidy: luteina i zeaksantyna, które poprawiają wzrok; glukorafnina podczas procesu trawienia przekształca się w inny związek chemiczny, który wspomaga regenerację skóry. W warzywie tym znajdziemy także antyoksydanty które zwalczają wolne rodniki. Obecny w brokułach sulforafan wykazuje silne działanie przeciwnowotworowe. Brokuły zawierają również: białka, tłuszcze, węglowodany, błonnik; witaminy: A, C, K, tiaminę, ryboflawinę, niacynę, B6, kwas foliowy; minerały: wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, sód i cynk.

Właściwości prozdrowotne

Prozdrowotne i lecznicze właściwości brokuł są niezliczone – śmiało powinien po nie sięgać każdy. Oto najważniejsze powody, dla których warto spożywać brokuły:

  • Zapobiegają nowotworom. Zespół amerykańskich naukowców ustalił, że swoje szczególne właściwości lecznicze brokuły zawdzięczają glukozynolanom – są to związki organiczne: glukobrassycyna, glukoiberyna, glukorafanina i sinigryna. Ich stałe spożywanie zmniejsza ryzyko występowała różnych groźnych nowotworów: prostaty, jelita grubego, piersi, skóry oraz płuc. Rozkład tych substancji prowadzi do powstania produktów o jeszcze silniejszym działaniu antynowotworowym i zwiększa w organizmie poziom substancji, które ułatwiają usuwanie substancji rakotwórczych – najważniejszą z nich jest sulforafan (SFN) – izocyjan roślinny powstający w wyniku rozkłady glukozynolanów. Badania nad tą substancją prowadzą naukowcy z różnych krajów świata. Badania dowiodły, że Sulforafan nie dopuszcza do transformacji związków rakotwórczych, blokuje bezpośrednio ich miejsca wiązania z cząsteczkami DNA – w ten sposób uniemożliwia powstanie sprzyjających nowotworowi mutacji. Co więcej, kiedy komórki nowotworowe już powstają SFN zapobiega ich rozprzestrzenianiu się w organizmie, jednocześnie wspiera mechanizm ich niszczenia z wykorzystaniem systemu indukowanej śmierci komórkowej. Regularne spożywanie glukozynolanów podwyższa poziom jasmonu metylu – hormonu, który odpowiada za ochronę przed chorobami bakteryjnymi i odgrzybowymi.
  • Wspomagają walkę z nadciśnieniem tętniczym. Brokuły to doskonałe źródło potasu – w 100g ugotowanych warzyw znajdziemy aż 295mg tego pierwiastka. Dzięki potasowi naczynia krwionośne stają się szersze, przez co krew może spokojnie krążyć po krwioobiegu – naturalnie przyczynia się to do spadku ciśnienia. Potas przyspiesza również proces wydalania nadwyżek sodu z organizmu, co również sprzyja obniżeniu ciśnienia.
  • Mogą łagodzić objawy autyzmu. Jak ustalił zespół amerykańskich naukowców ze Szpitala Dziecięcego Mass General o Uniwersytetu Medycznego Johna Hopkinsa spożywanie brokuł może złagodzić objawy autyzmu. Jest to zasługa znacznej zawartości sulforafanu, który hamuje stan zapalny wywołany stresem oksydacyjnym. Prowadzenie terapii z zastosowaniem tej substancji korzystnie wpływa na chorych – stają się bardziej komunikatywni i spokojniejsi. Niestety pozytywne efekty tej terapii są tylko tymczasowe.
  • Chronią przed wrzodami dwunastnicy i żołądka. Działanie takie wykazują kiełki brokułów oraz same brokuły. Właściwość ta ponownie zawdzięczana jest wspomnianemu już sulforafanowi, który może zniszczyć niebezpieczną bakterię Helicobacter pylori, która wywołuje wiele różnych rodzajów zapalnych błony śluzowej żołądka, w tym wrzodów. Sulforafan wspomaga walkę z zapaleniem przełyku oraz z rakiem żołądka. Substancja ta jest w stanie zwalczyć niektóre grupy bakterii, które odporne są na kurację antybiotykową.

 

  • Korzystne przy cukrzycy. Osoby, które zmagają się z tą chorobą mogą śmiało sięgać po brokuły, ich indeks glikemiczny jest niski (IG=15). Nie jest to jednak jedyna zaleta. Brokuły zmniejszają ryzyko występowania chorób sercowo-naczyniowych u cukrzyków. Sulforafan pobudza i regeneruje naczynia krwionośne. Obecny w brokułach chrom wraz z insuliną reguluje poziom cukru we krwi.
  • Wspierają odchudzanie. Brokuły są niskokaloryczne, mogą więc z powodzeniem wchodzić w skład diety nastawionej na utratę zbędnych kilogramów Występujący w brokułach błonnik wywołuje w organizmie poczucie sytości – dzięki niemu rzadziej sięgamy po przekąski między posiłkami, Warto jednak pamiętać, że brokuł nie może być wyłącznym składnikiem diety odchudzającej – podobnie jak inne warzywa z rodziny kapustowatych powoduje gazy i wzdęcia.
  • Ochrona stawów. Sulforafan występujący w brokułach ochrania stawy przed różnego rodzaju zwyrodnieniami. Świetnie radzi sobie z blokowaniem jednego z enzymów, który odpowiedzialny jest za degradację chrząstek stawowych. Jego skuteczność w tej kwestii potwierdzają badania naukowe przeprowadzone m.in. w Wielkiej Brytanii. Rezultaty kolejnych badań wskazują, że regularne spożywanie brokuł może całkowicie wyeliminować uszkodzenia chrząstki stawowej.
  • Zdrowe oczy. Brokuły zawierają luteinę, zeaksantynę, witaminę B2 oraz witaminę C – substancje, które zabezpieczają przed zaburzeniami wzroku związanymi z wiekiem, m.in zmniejszają ryzyko wystąpienia zwyrodnienia plamki żółtej.
  • Czytaj również: Jak ujędrnić skórę po odchudzaniu?

Jak kupować i przechowywać brokuły?

Kiedy kupujemy brokuły, należy zwrócić uwagę a to, aby ich różyczki były zdrowe i pozbawione posiniaczonych główek. W zależności od rodzaju brokuły jego kolor powinien być jednolity: fioletowo-zielony, szałwiowy lub ciemnozielony. W poszukiwaniach odpowiedniej brokuły wybrać należy te warzywa, na których kwitną żółte kwiaty – oznacza to, że warzywo jest dojrzałe. Najlepsze do spożycia są młode brokuły – posiadają najwięcej substancji odżywczych. Łodyga warzywa powinna być twarda, bez widocznych przebarwień i uszkodzeń. Liście powinny być zielone i niezwiędnięte.

Często stosowaną praktyką, przed długotrwałym zamrożeniem brokuł było blanszowanie – czyli zanurzenie ich we wrzącej wodzie lub poddawania wysokotemperaturowej kąpieli parowej. Miało to na celu dezaktywację enzymów odpowiedzialnych za utratę smaku, koloru lub aromatu brokułów. Niestety, blanszowanie niszczy także myrozynazę – enzym niezbędny do produkcji sulforafanu. Wspomniana wyżej, bezcenna prozdrowotna substancja tworzy się w największej ilości, kiedy świeże warzywo zostało posiekane lub pokrojone. Brokuły możemy zamrozić na krótki okres, po mrożeniu należy je rozmrażać w temperaturze pokojowej, najlepiej je posiekać i zjeść na surowo. Gotowanie brokuł zwłaszcza długie pozbawia je wartości odżywczych.

Brokuły można maczać w śmietanie, kwaśnym mleku i majonezie. Świetnie smakują zapiekane w sosie beszamelowym lub w postaci zupy-kremu. Aby złagodzić objawy gazotwórcze należy podawać je z imbirem, koprem, kminkiem lub czosnkiem.

Agrest – składniki odżywcze i właściwości

SKOMENTUJ

Dodaj komentarz
Wpisz swoje imię