Poziomka – składniki odżywcze i właściwości

Poziomka jest owocem, którego wartości odżywcze i właściwości lecznicze doceniono już w średniowieczu. Ówcześni zielarze twierdzili, że spożywanie owoców poziomek w czasie gorączki ochładza człowieka, wykorzystywano je również aby pozbyć się zgniłej woni z ust.

Ziołolecznictwo do dziś wykorzystuje te owoce m.in. do leczenie chorób dziąseł i przyzębia, liście wykorzystuje się również jako okłady na zranioną skórę. Poziomka pospolita owocuje w czerwcu i lipcu, dziko rośnie na nasłonecznionych skrajach lasów oraz leśnych polanach. Rośnie w Azji, Europie i Ameryce Północnej.

Poziomka stanowi rodzaj byliny, należy do rodziny różowatych, obejmuje kilkanaście gatunków. Owoce poziomki są nieduże (1-2cm), posiadają czerwony kolor, najlepiej smakują na surowo. Występuje również poziomka ogrodowa, ma jednak nieco słabsze korzyści dla zdrowia niż owoc występujący jako dar lasów. Poniżej prezentujemy wartości odżywcze poziomek oraz ich właściwości prozdrowotne i lecznicze.

Wartości odżywcze

Poziomki to owoce niskokaloryczne, w 100g dostarczają ok. 40kcal kalorii, posiada również niski indeks glikemiczny (IG=35). Zawarte są w nich wszystkie podstawowe składniki odżywcze: białka, błonnik, węglowodany i tłuszcze. Owoce zawierają ogromną ilość witamin: A, B1, B2, B3, B5, B12, C, i E; oraz minerałów: żelaza, magnezu, fosforu, wapnia, potasu i sodu. Bogate są ponadto w cenne dla zdrowia, flawonoidy, garbniiki, flawonoidy, flawony oraz w beta-karoten.

Właściwości prozdrowotne i lecznicze

Owoce poziomki są niskokaloryczne, mogą więc być śmiało spożywane w czasie diety odchudzającej. Poprawiają przemianę materii, działają przeczyszczająco i wykazują właściwości moczopędne. Pomagają więc pozbyć się nadmiaru wody z organizmu oraz zalegających w nim toksyn.

Dzięki zawartości kwasu salicylowego poziomki posiadają właściwości przeciwzapane; w większych ilościach działają przeciwgorączkowo i przeciwbólowo. Zalecane są jako wsparcie leczenia różnego rodzaju infekcji oraz jako środek prewencyjny w okresie jesienno-zimowym (wówczas idealny będzie napar z liści z dodatkiem soku poziomkowego).

Poziomki zawierają w sobie garbniki katechinowe, flawonoidy, kwasy fenolowe, kwasy organiczne oraz sole mineralne. Dzięki ich obecności działają oczyszczająco na organizm, w szczególność na układ moczowy. Pomocne są we wszelkiego rodzaju stanach zapalnych układu moczowego – wykazują działanie przeciwzapalne, rozkurczowe i moczopędne. Co więcej, działają także bakteriobójczo – posiadają zdolność do neutralizacji toksyn wydzielanych przez niektóre szczepy bakterii, które mogą znajdować się w ludzkim układzie moczowym.

Dzięki zawartości sporych ilości potasu poziomki usprawniają pracę układu krwionośnego, mogą być stosowane jako wsparcie w leczeniu nadciśnienia i anemii. Co więcej zmniejszają również wchłanialność „złego” cholesterolu LDL.

 

Poziomki wśród owoców leśnych zawierają największą ilość polifeonoli – przeciwutleniaczy, które wspomagają usuwanie z organizmu metali ciężkich i wpływają korzystnie na pracę wielu enzymów. Proatocyjanidyny należące do grupy polifenoli odgrywają wielką rolę w profilaktyce nowotworów. Działanie to wzmacnia zawarty w poziomkach kwas elagenowy, zapobiegający aktywacji substancji kancerogennych.

Niski indeksglikemiczny sprawia, że poziomki mogą być spożywane przez cukrzyków – oczywiście w umiarze. Zawarte w owocach polifeonole wykazują działanie przeciwcukrzycowe, dzięki czemu ich spożywanie jest wręcz polecane w prewencji cukrzycowej.

Ponadto poziomki wspomagają pracę wątroby, poprawiają odporność, przyspieszają przemianę materii i wspomagają pracę jelit, zapobiegają zaćmie oraz innym chorobom oczu.

Oprócz owoców, także liście poziomki posiadają cenne dla zdrowia właściwości. Dzięki zawartości witaminy Ci garbników działają sciągająco na skórę, zamykają pory, oczyszczają cerę trądzikową oraz tłustą. W liściach zawarte są cenne dla zdrowia oligomery – związki o działaniu przeciwwirusowym, antybakteryjnym i antyoksydacyjnym. Dzięki nim liście przyspieszają proces gojenia się ran, pomogą w stanach zapalnych skóry, będą wsparciem w przeziębieniu i grypie, zwalczają wolne rodniki. Flawonoidy obecnie w liściach (głównie kwercetyna i rutyna) posiadają właściwości moczopędne, przyniosą ulgę w schorzeniach układu moczowego oraz w chorobach nerek, pomogą w oczyszczeniu się organizmu z toksyn. W procesie fotosyntezy cukrów prostych zawartych liściach poziomki powstają tzw. glikozydy, które wzmacniają naczynka krwionośne zwiększając również ich przepuszczalność.

Zbierając liście poziomek powinniśmy wybierać tylko takie, które są zielone i nie posiadają przebarwień. Przed ich zastosowaniem nalży je wysuszyć, najlepiej zrobić to w warunkach naturalnych – w zacienionym miejscu z dostępem do świeżego powietrza. Z suszonych liści można przygotować prozdrowotny napar zawierający garbniki, oligomery, flawonoidy, kwas chlorogenwy, cynamonowy i kawowy – jest więc on pełen korzyści dla zdrowia – leczy stany zapalne, biegunki, nieżyty górnych dróg oddechowych, przynosi również ulgę kobietom przy zbyt obfitych miesiączkach. Może być również stosowany w profilaktyce antyoksydacyjnej, jako środek zapobiegający nadciśnieniu, miażdżycy i infekcjom układu moczowego. Napar można spożywać oraz wykorzystywać zewnętrznie. Aby go przygotować potrzebujemy 1-2 łyżeczki suszonych liści, które należy zalać szklanką gorącej wody i odstawić do zaparzenia pod przykryciem na 10-15 minut. Można go spożywać do 4 razy dziennie.

Poziomki stosowane są również zewnętrznie, w kosmetyce. Wykorzystywane są m.in. do produkcji maseczek oczyszczających, które odświeżają cerę oraz dodaję jej blasku. Świeże owoce można wykorzystać także do domowych zabiegów – oczyszczą skórę twarzy, będą stanowić wsparcie dla walki z wypryskami oraz zmianami skórnymi, wyrównają koloryt skóry, pomogą pozbyć się nadmiaru sebum, zwęża pory, spowolnią proces starzenia się skóry. W stosowaniu zewnętrznym można również wykorzystywać sok z poziomek, który pomoże w leczeniu trądziku i liszajów, rozjaśni piegi oraz ujędrni skórę. Poza bezpośrednimi korzyściami, poziomki warto dodawać do domowych kosmetyków ze względu na walory aromatyczne. Co istotne, poziomki mogą być stosowane nie tylko na skórę twarzy. Stanowią doskonały środek na popękaną skórę – m.in. na dłoniach i stoach, owoce można wykorzystywać do produkcji domowej roboty peelingów oraz do pielęgnacji skóry włosów i głowy – wspierają m.in. walkę z łupieżem i zapobiegają wypadaniu włosów.

Spożywanie oraz przechowywanie

Poziomki są owocami delikatnymi o krótkiej trwałości, powinny więc zostać spożyte w ciągu kilku godzin po zerwaniu, najlepiej w postaci surowej (posiadają wówczas najwięcej prozdrowotnych substancji). Mogą być przechowywane w lodówce (przechowujemy owoce nieumyte, oraz mrożone.

Bardzo ważne jest mycie poziomek przed spożyciem, jako owoce leśne mogą być źródłem zakażenia bąblowicą – chorobą wywołaną przez larwy tasiemców bąblowych, której nosicielami są in lisy. Choroba ta może nie dawać objawów nawet przez kilkanaście lat, jej powikłania mogą być jednak poważne.

Przeciwskazania

Poziomki podobnie jak truskawki, zawierają związki, które mogą powodować reakcje alergiczne. Osoby podatne na alergie powinny zachować więc szczególną ostrożność przed ich spożyciem. Warto przeprowadzić próbę uczuleniową – wetrzeć małą ilość soku z poziomki w delikatną skórę (np. przedramienia) i obserwować czy wystąpią zmiany, np. obrzęk lub zaczerwienienie. Jeżeli nie – można je spożywać. Napary z liści poziomek nie są polecane kobietom w ciąży i karmiącym piersią.

Maseczki przygotowane z poziomek nie są polecane osobom o skórze naczynkowej i wrażliwiej – zawierają kwas salicylowy, który może podrażnić skórę.

Roszponka warzywna – składniki odżywcze i właściwości

SKOMENTUJ

Dodaj komentarz
Wpisz swoje imię