Niedobór magnezu – przyczyny, objawy, skutki, leczenie

Magnez (łac. magnesium) pełni wiele istotnych funkcji w organizmie człowieka, jest jednym z ważniejszych czynników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania kości oraz wewnątrzkomórkowych procesów energetycznych.

Czytaj także: Suplementy witaminy D i omega-3 zmniejszają ryzyko chorób autoimmunologicznych

Do jakich procesów organizm wykorzystuje magnez? jakie są objawy i przyczyny jego niedoboru? jak się je leczy?

Funkcje magnezu w organizmie

Magnez spełnia wiele funkcji:

  • wchodzi w skład enzymów biorących udział w glikozie – pierwszym etapie utleniania komórkowego – pełni ta rolę katalizatora procesów energetycznych;
  • uczestniczy w syntezie kwasów nukleinowych – składników DNA, bierze również udział w procesie ich translantacji, czyli w wewnątrzkomórkowej syntezie białek. Jon magnezu umożliwiła połączenie się podjednostkom rybosom i zapoczątkowanie formowania łańcuch polipeptydowego;
  • bierze udział w procesie krzepnięcie – odpowiedzialny jest za hamowanie tego procesu. W sytuacji, w której nie występuje krwawienie, jon magnezu stabilizuje płytki krwi – uniemożliwia ich aktywację i adhezję, czyli „zlepianie” się ze sobą. Błędnie zlepione pływki mogłyby się stać przyczyną zatoru, to z kolei mogłoby przyczynić się do wystąpienia udaru mózgu.
  • uczestniczy w przekazywaniu sygnałów w układzie nerwowym – jon magnezu posiada dodatni ładunek elektryczny;
  • jest odpowiedzialny za skurcz włókien mięśnia sercowego oraz mięśni szkieletowych;
  • jest jednym z ważniejszych czynników warunkującym prawidłową pracę mięśni, w których znajdują się znaczne jego magazyny w organizmie;
  • obok potasu jest jednym z głównych jonem wewnątrzkomórkowym – reguluje odpowiednie ciśnienie osmotyczne;
  • jest składnikiem kości, w których znajdują się największe magazyny magnezu w organizmie.

Warto też wspomnieć, że rola magnezu jest przeceniania – niesłusznie upatruje się wpływu tego pierwiastka na koncentrację, kondycję psychiczną i uczenie się.

Przeczytaj: Nawyki, które niszczą twoją odporność

Najczęstsze przyczyny niedoboru magnezu 

Niedobór magnezu w organizmie określa się jako hipomagnezemia – jest ona stwierdzana wtedy, kiedy stężenie magnezu w surowiczy jest na poziomie niższym niż 0,65mmol/l. Całkowitą zawartość magnezu w organizmie człowieka szacuje się na 1000mmol czyli, ok 24 gramy, średnie dobowe zapotrzebowanie na magnez to 0,2 mmol/kg masy ciała – przeciętnie 14 mmol. W codziennej diecie powinno dostarczać się ok 20mmol magnezu dziennie – nieprawidłowa dieta jest najczęściej główną przyczyną niedoborów tego pierwiastka w organizmie. Do innych przyczyn należą:

  • nadmierna utrata magnezu przez nerki – zaburzenia ich pracy. Należy jednak podkreślić, że magnez zawarty jest w stosunkowo dużej ilości produktów spożywczych, jego istotny niedobór występuje rzadko.
  • zaburzenia wchłaniania elektrolitów i substancji odżywczych (m.in choroby jelit, zapalenie żołądka);
  • niektóre choroby dziedziczne;
  • zaburzenia hormonalne;
  • zaburzenia elektrolitowe – niedobory wapnia, potasu;
  • stosowanie niektórych leków – zwłaszcza moczopędnych, antybiotyków.
  • nadmierna utrata przez przewód pokarmowy – biegunki i wymioty

Objawy i skutki niedoboru magnezu

Objawy niedoboru magnezu nie są typowe (różnią się w zależności od stanu zdrowia, organizmu, itp), występują dość rzadko. Do najczęstszych objawów, które występują przy znacznym niedoborze magnezu zalicza się:

  • osłabienie, skurcze i drżenia mięśni;
  • drżenie powiek;
  • zmiany w zapisie EKG;
  • zaburzenia gospodarki elektrolitowej – niedobory wapnia i potasu;
  • zaburzenia rytmu serca,
  • migotanie przedsionków;
  • uczucie nadmiernego bicia serca.
Czytaj: 11 korzyści zdrowotnych jarmużu

Przyjmuje się również, że niedobry magnezu mogą brać udział w objawach, których przyczyny leżą także gdzieś indziej. Za niejednoznaczne przyczyny hipomagnezemii uważa się:

  • łamliwość paznokci;
  • wypadanie włosów;
  • depresja;
  • rozdrażnienie;
  • bóle głowy;
  • zaburzenia snu;
  • migrena;

Warto też wspomnieć, że w ostatnim czasie kampanie reklamowe koncernów farmaceutycznych reklamując swoje suplementy diety z magnezem wskazują najczęściej na trzy objawy jego niedoborów:

  • zmęczenie;
  • obniżenie nastroju;
  • brak koncentracji.

Należy jednak zauważyć, że objawy te nie są typowe i można przypisać je wieli innym chorobom nie tylko niedoborom magnezu. Z powodu niejednoznacznych objawów zanim wdrożymy suplementację magnezową „na własną rękę” warto zasięgnąć porady lekarza.

Dieta uzupełniająca magnez w organiźmie

Dzienne zapotrzebowanie na magnez u przeciętnego, dorosłego człowieka wynosi ok. 350mg dla mężczyzn i ok. 280mg dla kobiet. Kluczem do zapewnienia naszemu organizmowi odpowiedniej ilości magnezu jest właściwa dieta – magnez najłatwiej przyswajalny jest właśnie z produktów spożywczych – nawet wówczas wchłonione zostanie jedyne 50% dostarczonego pierwiastka. Koniecznie zatem trzeba przyjmować w żywności większą ilość produktów go zawierających. Głównymi źródłami magnezu są:

  • kasza gryczana i jęczmienna;
  • ryż brązowy;
  • płatki owsiane i kukurydziane;
  • chleb graham i żytni;
  • owoce: pomarańcza, jabłka, banany;
  • orzechy laskowe, pistacje, migdały, pestki dyni, słonecznik;
  • mleko, sery żółte i sery twarogowe;
  • kakao;
  • wieprzowina i wołowina;
  • makrela łosoś;
  • warzywa strączkowe: marchew, brokuł, fasola biała i szparagowa, pietruszka.
Zobacz też: Rozpoczynają się pierwsze badania kliniczne szczepionki donosowej na Alzheimera

W diecie warto zwróci uwagę na produkty, które wypłukują magnez z organizmu – szczególnie te o działaniu moczopędnym i przeczyszczającym. Zalicza się do nich przede wszystkim leki, niektóre zioła, kawę oraz herbatę. Negatywnie na właściwy poziom magnezu wpływają także napoje gazowane, ze względu na zawartość fosforanów oraz kwasu fosforowego. Zaburzenia w gospodarce magnezowej obserwowane są także n skutek spożycia alkoholu, produktów bogatych w tłuszcze nasycone (m.in. fast foody); środki nasenne, przeciwbólowe, uspokajające, antybiotyki, niektóre suplementy diety oraz środki antykoncepcyjne (hormonalne).

Diagnozowanie i leczenie niedoborów magnezu

Niedobór magnezu, wbrew pozorom jest trudny do zdiagnozowania – prawidłowe stężenie magnezu w surowicy nie wyklucza występowania faktycznego niedoboru tego pierwiastka. Jest to związane z faktem, że występuje on głównie w komórkach, w osoczu natomiast znajduje się wyłącznie niewielki jego odsetek. Możliwa jest zatem sytuacja, w której ilość magnezu w soczewicy jest prawidłowa, a w komórkach zbyt mała. Współczesna medycyna nie daje możliwości zmierzenia stężenia magnezu w komórkach. Wstępnie niedobór magnezu diagnozuje się w sytuacji kiedy w soczewicy jego stężenie jest mniejsze niż 0,65 mmol/l. W większości przypadku jednocześnie bada się zawartość potasu, sodu oraz wyniki gazometrii (głównie aby przekonać się, że gospodarka kwasowo zasadowa jest właściwie zbilansowana. Analizie poddawany jest także mocz – aby wykluczyć nieprawidłową pracę nerek. Najbardziej efektownym badaniem jest tzw. „próba obciążeniowa” – pacjentowi podaje się kroplówkę z magnezem a następnie ocenia wydalanie tego pierwiastka wraz z moczem.

Leczenie, jak zawsze, opiera się w pierwszej kolejności na wyeliminowaniu przyczyny wystąpienia niedoboru magnezu. Jeżeli przyczyny zostaną wyeliminowane lub wykluczone zostaną nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu wdraża się suplementację doustną, niestety wiąże się ona z wystąpieniem biegunek. Leczenie trwa zazwyczaj od kilkunastu do kilkudziesięciu tygodni – do momentu, w którym poziom magnezu zostanie unormowany i będzie utrzymywał się na prawidłowym poziomie.

SKOMENTUJ

Dodaj komentarz
Wpisz swoje imię