Dekodujemy etykiety na produktach spożywczych

Współczesna żywność oferowana przez sklepy w większości daleka jest niestety od produktów naturalnych.

Producenci nastawieni są na zysk, a ten występuje wtedy kiedy żywność się nie marnuje. Jednym z głównych założeń jest więc długi okres przydatności do spożycia gdzie wielką rolę odgrywają konserwanty – to one hamują rozwój pleśni, zapobiega psuciu się żywności i wydłużają jej czas przydatności. Oprócz nich jeszcze są jeszcze sztuczne barwniki oraz substancje wzmacniające smak i zapach, które poprawić mają „jakość” towaru w oczach konsumenta.

Zgodnie z przepisami każdy produkt spożywczy musi posiadać etykietę z zaznaczonym składem. Pomimo edukacji żywieniowej rozpoczętej na szerszą skalę kilka lat temu duża część ludzi nie zwraca uwagi na etykiety. Producenci używają również oznaczeń, które dla wielu z nas są nieczytelne. Skutek jest taki, że duża część konsumentów nieświadomie spożywa toksyny, które mogą wywoływać mutacje DNA w tym także nowotwory.

Często na etykietach wyczytać możemy szereg symboli rozpoczynających się od litery „E”, co oznacza chemiczny lub naturalny dodatek do żywności, który jednocześnie został uznany za odpowiedni przez organy Unii Europejskiej i jego stosowanie jest dozwolone i bezpieczne. Nie zawsze jednak oznacza, to, że jest on korzystny dla naszego zdrowia.

 

Jak czytać etykietę?

Kupując produkty spożywcze wyróbmy w sobie nawyk, że zawsze sprawdzamy etykietę, która jest z tyłu opakowania. Znajdziemy tam:

  • termin przydatności do spożycia używany wobec żywności nietrwałej i łatwo psującej się (np. mięsom ryby, nabiał). Na produkcie znajdziemy napis: „Należy spożyć do …”;
  • datę minimalnej trwałości używaną wobec produktów długoterminowych, suszonych, mrożonych. Na produktach znajdziemy napis: „Najlepiej spożyć przed…” – teoretycznie takie oznaczenie oznacza, że produkt może nadawać się do spożycia po terminie;
  • warunki przechowywania – np. w miejscu suchym lub chłodnym;
  • tabelę wartości odżywczych – m.in. kalorie, cukry,
  • skład produktu – zawsze podawany w sposób malejący; zaczyna się od składnika którego jest najwięcej, kończy się składnikiem, którego jest najmniej.

Czy dodatki „E” są bezpieczne?

Powszechność stosowania dodatków z oznaczeniem „E” stanowi zagrożenie dla naszego zdrowia. Już dziś badania naukowe potwierdzają, że wiele substancji z tym oznaczaniem może powodować problemy zdrowotne. Statystyki wskazują, że zjadamy ok 2kg „chemii” ukrytej w żywności w ciągu roku. Nie wszystkie dodatki są tak samo szkodliwe, wiele substancji występuje również naturalnie, znaczna większość jednak otrzymywana jest syntetycznie. Dodatki te są szczególnie szkodliwe kiedy spożywane są w dużych ilościach i długotrwale lub w połączeniu z inną substancją, z którą stworzą szkodliwy związek. Dla przykładu połączenie E211 (benzoesanu sodu) z witaminą C prowadzi do powstania rakotwórczego benzenu. Pomimo to, tego rodzaju połączenia stosowane są m.in w napojach gazowanych.

Wśród dodatków „E” masowo stosowane są: E 210, E 211, E 220, E 249 – E 252, E 621, E 951, E 954. Najwięcej dodatków zawierają słodycze, wędliny oraz napoje gazowane. Generalna zasada w świadomym żywieniu jest taka – że im mniej E w składzie tym lepiej. Do najbardziej niebezpiecznych substancji należą:

E102 tartazyna – może powodować: reakcje alergiczne, bezsenność, depresje, podejrzany o ADHD u dzieci;

E104 żółcień chinolinowa – może powodować: reakcje alergiczne, podejrzana o ADHD u dzieci;

E110 żółcień pomarańcowa – może powodować: reakcje alergiczne, podejrzany o ADHD u dzieci;

E120 koszelina – może powodować: reakcje alergiczne;

E123 amaranit – rakotwórczy

E124 czerwień koszelinowa – niebezpieczna dla astmatyków, podejrzana o ADHD u dzieci;

E127 erytrozyna – hamuje wzrost, upośledza działanie tarczycy;

E131 błękit patentowy – rakotwórczy;

E210-E219 kwas benzoesowy i jego pochodne – rakotwórcze;

E220 – E228 dwutlenek siarki i jego sole – powodują stratę wit. B12, reakcje alergiczne, bóle głowy, nudności, zakłócają pracę jelit;

E230 bifenyl – zakłóca czynności skóry.

E231 ortofenylofenol – zakłóca czynności skóry.

E232 ortofenylofenolan sodu – zakłóca czynności skóry.

E239 heksametylenoczteroamina – rakotwórcza

E249 – E251 azotyny – rakotwórcze;

E310 – E312 galusany – mogą powodować: reakcje alergiczne, wysypki;

E320 BHA – zwiększają poziom cholesterolu we krwi; Mogą mieć toksyczny wpływ na nerki, powodować wysypkę i pokrzywkę. W wielu krajach jest zakazana w produktach dla dzieci.

E400 kwas alginowy – niebezpieczny dla kobiet w ciąży, utrudnia wchłanianie żelaza;

E407 karagen – może powodować: owrzodzenia układu pokarmowego, działa przeczyszczająco;

E621 glutaminian sodu – może powodować: bóle jelitowo-żołądkowe, bóle głowy, nudności, osłabienie lub pogorszenie wzroku;

E951 aspartam – rakotwórczy

E954 sacharyna – rakotwórcza

Warto też wspomnieć, że w ostatnim czasie znaczna część producentów żywności zorientowała się, że konsumenci zaczynają czytać etykiety, śledzą skład i unikają oznaczeń „E”. Z tego względu często spotyka się, że zamiast oznaczeń w składzie wymieniane są pełne nazwy substancji (co jest w pełni dozwolone). Groźny dla zdrowia jest też syrop glukozowo-fruktozowy, który nie dorobił się swoje „E”, co nie oznacza, że jest mniej szkodliwy, wprost przeciwnie. Powoduje odkładanie się tkanki tłuszczowej wokół narządów wewnętrznych, prowadzi do otyłości brzusznej.

Szczególną uwagę zwrócić należy na E211 (benzoesan sodu), który doczekał się już osobliwego określenia „cichego zabójcy”. Spotykany jest niemal we wszystkich produktach żywnościowych. Chociaż skutecznie przedłuża termin przydatności do spożycia, wywołuje astmę, uczulenia, pokrzywkę podrażnia żołądek. Producenci nagminnie go stosują. Kolejny groźny przykład to E129 (czerwień Allura), która jest częstym dodatkiem do żelek, napojów i ciastek. Wywoływać może wymioty, krwawienia z przewodu pokarmowego, uszkadza nerki.

 

Jednym z najsilniej rakotwórczych substancji jest olej canola otrzymywany z rośliny modyfikowanej genetycznie. Jest on głównym bohaterem afery w Kanadzie, niektóre fakty wskazują, że rząd tego kraju zapłacił 50 milionów dolarów na rzecz FDA w zamian za dopisanie substancji do listy bezpiecznych.

Poniżej przedstawiamy pełną listę dodatków do żywności, dzieląc je na dwie grupy: zdrowe i niebezpieczne lub potencjalnie szkodliwe.

1. Zdrowe

Barwniki spożywcze:

E100 – kurkumina

E101 – ryboflawina

E140 – chlorofil

E141 – kompleksy miedzi z chlorofilem i jego pochodnymi

E160a – karoteny

E160c – kapsorubina, kapsantyna, ekstrakt z papryki

E160d – likopen

E160e – beta-apo-8′-karotenal (C30)

E160f – ester etylowy beta-apo-8′-karotenowego

E161b – luteina

E163 – antocyjany

E170 – węglan wapnia

E175 – złoto

Konserwanty:

E242 – dwuwęglan dimetylu

E262 – octan sodu

E263 – octan wapnia

E270 – kwas mlekowy

E297 – kwas fumarowy

 

Przeciwutleniacze:

E300 – kwas askorbinowy, witamina C

E301 – askorbinian sodu

E302 – askorbinian wapnia

E304 – estry kwasów tłuszczowych i kwasu askorbinowego

E306 – mieszanina tokoferoli, witamina E

E307 – alfa-tokoferol

E308 – gamma-tokoferol

E309 – delta-tokoferol

E315 – kwas izoaskorbinowy

E325 – mleczan sodu

E334 – kwas l(+)-winowy

E335 – winiany sodu

E337 – winian potasowo-sodowy

E339 – fosforany sodu

E340 – fosforany potasu

E341 – fosforany wapnia

E343 – fosforany magnezu

E350 – jabłczany sodu

E351 – jabłczan potasu

E352 – jabłczany wapnia

 

E353 – kwas metawinowy

E354 – winian wapnia

E356 – adypinian sodu

E357 – adypinian potasu

E363 – kwas bursztynowy

E380 – cytrynian triamonu

Emulgatory, stabilizatory, środki zagęszczające

E400 – kwas alginowy

E401 – alginian sodu

E402 – alginian potasu

E403 – alginian amonu

E404 – alginian wapnia

E406 – agar

E410 – mączka chleba świętojańskiego, guma karobowa

E415 – guma kasantowa

E417 – guma tara

E440 – pektyny

E442 – fosfatydy amonu

E444 – octan izomaślanu sacharozy

E451 – trifosforany

E452 – polifosforany

E459 – beta-cyklodekstryna

E460 – celuloza

E461 – metyloceluloza

E463 – hydroksypropyloceluloza

E470a – sole sodowe, wapniowe i potasowe kwasów tłuszczowych

E470b – sole magnezowe kwasów tłuszczowych

E471 – mono i diglicerydy kwasów tłuszczowych

E472a – mono i diglicerydy k.t. estryfikowane k. octowym

E472b – mono i diglicerydy k.t. estryfikowane k. mlekowym

E472c – mono i diglicerydy k.t. estryfikowane k. cytrynowym

E472d – mono i diglicerydy k.t. estryfikowane k. winowym

E472e – mono i diglicerydy k.t. estryfikowane k. mono i diacetylowinowym

E472f – mono i diglicerydy k.t. estryfikowane mieszaniną k. cytrynowego i octowego

E474 – sacharoglicerydy

E475 – estry kwasów tłuszczowych i poliglicerolu

E476 – polirycynooleinian

E477 – estry kwasów tłuszczowych i glikolu propylenowego

E479b – termoutleniony olej sojowy

E481 – stearyoilomleczan sodu

E482 – stearyoilomleczan wapnia

E493 – monolaurynian sorbitolu

E495 – monopalmitynian sorbitolu

 

Dodatki o zróżnicowanym przeznaczeniu

E503 – węglany amonu

E504 – węglany wapnia

E507 – kwas chlorowodorowy (kwas solny)

E511 – chlorek magnezu

E513 – kwas siarkowy

E516 – siarczan wapnia

E517 – siarczan amonu

E524 – wodorotlenek sodu

E526 – wodorotlenek wapnia

E528 – wodorotlenek magnezu

E530 – tlenek magnezu

E535 – żelazocyjanek sodu

E538 – żelazocyjanek wapnia

E551 – dwutlenek krzemu (krzemionka)

E552 – krzemian wapnia

E570 – kwasy tłuszczowe

E574 – kwas glukonowy

E575 – lakton kwasu glukonowego

E577 – glukonian potasu

E585 – mleczan żelazawy

 

Wzmacniacze smaku:

E625 – diglutaminian magnezu

E626 – kwas guanylowy

E630 – kwas linozynowy

E640 – glicyna i jej sól sodowa

E650 – octan cynku

Dodatki o różnym zastosowaniu:

E901 – wosk pszczeli biały i żółty

E905 – wosk mikrokrystaliczny, wosk naftowy

E920 – L-cysteina

E959 – neohesperydyna DC

E965 – maltitol

E966 – laktitol

E967 – ksylitol

E1200 – polidekstroza

II Niebezpieczne lub potencjalnie szkodliwe

Barwniki spożywcze

E102 – tartrazyna

E104 – żółcień chinolinowa

E110 – żółć pomarańczowa FCF

E120 – kwas karminowy, koszenila

E122 – azorubina

E123 – amarant

E124 – czerwień koszenilowa

E127 – erytrozyna

E128 – czerwień 2G

 

E129 – czerwień Allura AC

E131 – błękit patentowy

E132 – indygotyna

E133 – błękit brylantowyFCF

E142 – zieleń S

E150a – karmel prosty

E150b – karmel siarczynowy

E150c – karmel amoniakalny

E150d – karmel amoniakalno-siarczynowy

E151 – czerń brylantowa PN

E153 – węgiel roślinny

E154 – brąz FK

E155 – brąz HT

E160b – annato, biksyna, norbiksyna

E161g – kantaksantyna

E162 – betanina (barwnik buraka ćwikłowego)

E171 – dwutlenek tytanu

E172 – tlenki i wodorotlenki żelaza

E173 – aluminium

E174 – srebro

E180 – czerwień litolowa

Konserwanty:

E200 – kwas sorbowy

E202 – sorbinian potasu

E203 – sorbinian wapnia

E210 – kwas benzoesowy

E211 – benzoesan sodu

E212 – benzoesan potasu

E213 – benzoesan wapnia

E214 – ester etylowy kwasu p-hydroksybenzoesowego

E215 – sól sodowa p-hydroksybenzoesanu etylu

E216 – ester propylowy kwasu p-hydroksybenzoesowego

E217 – sól sodowa p-hydroksybenzoesanu propylu

E218 – ester metylowy kwasu p-hydroksybenzoesowego

E219 – sól sodowa p-hydroksybenzoesanu metylu

E220 – dwutlenek siarki

E221 – siarczyn sodu

E222 – wodorosiarczan sodu

E223 – disiarczan sodu

E224 – disiarczan potasu

E226 – siarczyn wapnia

E227 – wodorosiarczan wapnia

E228 – wodorosiarczyn potasu

E230 – bifenyl

E231 – ortofenylofenol

E232 – ortofenylofenolan sodu

E234 – nizyna

E235 – natamycyna

E239 – heksametylenoczteroamina

E249 – azotyn potasu

E250 – azotyn sodu

E251 – azotan sodu

E252 – azotan potasu

E260 – kwas octowy

 

E261 – octan potasu

E280 – kwas propionowy

E281 – propionian sodu

E282 – propionian wapnia

E283 – propionian potasu

E284 – kwas borowy

E285 – tetraboran sodu (boraks)

E290 – dwutlenek węgla

E296 – kwas jabłkowy (z owoców lub syntetyczny)

Przeciwutleniacze:

E310 – galusan propylu

E311 – galusan oktylu

E312 – galusan dodecylu

E316 – izoaskorbinian sodu

E320 – butylohydroksyanizol (BHA)

E321 – butylohydroksytoluen (BHT)

E322 – lecytyny

E326 – mleczan potasu

E327 – mleczan wapnia

E330 – kwas cytrynowy

E331 – cytryniany sodu

E332 – cytryniany potasu

E333 – cytryniany wapnia

E336 – winiany potasu

E338 – kwas fosforowy

E355 – kwas adypinowy

E385 – sól wapniowo -disodowa kwasu etylenodiaminotetraoctowego

Emulgatory, stabilizatory, środki zagęszczające:

E405 – alginian glikolu propylenowego

E407 – karagen

E407a – przetworzone wodorosty morskie z g. Euchema

E412 – guma guar

E413 – guma tragakantowa

E414 – guma arabska

E416 – guma karaya

E418 – guma gellan

 

E420 – sorbitol

E421 – mannitol

E422 – glicerol

E425 – guma konjac

E431 – stearyniann polioksyetylenu

E432 – monolaurynian polioksyetylenosorbitolu

E433 – monooleinian polioksyetylenosorbitolu

E434 – monopalmitynian polioksyetylenosorbitolu

E435 – monostearynian polioksyetylenosorbitolu

E436 – tristearynian polioksyetylenosorbitolu

E450 – difosforany

E464 – hydroksypropylometyloceluloza

E465 – etylometyloceluloza

E466 – karboksymetyloceluloza

E468 – sól sodowa karboksymetylocelulozy

E469 – enzymatycznie zhydrolizowana karboksymetyloceluloza

E473 – estry kwasów tłuszczowych i sacharozy

E483 – winian stearylu

E491 – monostearynian sorbitolu

E492 – tristearynian sorbitolu

 

Dodatki o zróżnicowanym przeznaczeniu:

E500 – węglany sodu

E501 – węglany potasu

E508 – chlorek potasu

E509 – chlorek wapnia

E512 – chlorek cyny

E514 – siarczany sodu

E515 – siarczany potasu

E520 – siarczan glinu

E521 – siarczan glinowo-sodowy

E522 – siarczan glinowo-potasowy

E523 – siarczan glinowo-amonowy

E525 – wodorotlenek potasu

E529 – tlenek wapnia (wapno niegaszone)

E536 – żelazocyjanek potasu

E541 – fosforan glinowo-sodowy

E553a – krzemian magnezu

E553b – uwodniony krzemian magnezu

E554 – krzemian glinowo-wapniowy

E555 – krzemian glinowo-potasowy

E558 – bentonit

E559 – krzemian glinu

E576 – glukonian sodu

E578 – glukonian wapnia

E579 – glukonian żelazawy

 

Wzmacniacze smaku:

E620 – kwas glutaminowy

E621 – glutaminian monosodowy

E622 – glutaminian monopotasowy

E623 – diglutaminian wapnia

E624 – glutaminian monoamonowy

E628 – guanylan dipotasowy

E629 – guanylan wapnia

E631 – inozynian disodowy

E632 – inozynian dipotasowy

E633 – inozynian wapnia

E634 – 5’rybonukleotyd wapnia

E635 – 5’rybonukleotyd disodowy

Dodatki do żywności o różnym zastosowaniu:

E900 – dimetylopolisiloksan

E902 – wosk candelilla

E903 – wosk karnauba

E904 – szelak

E914 – utleniony wosk polietylenowy

E927b – karbamid

E950 – acesulfam K

E951 – aspartam

E952 – kwas cyklaminowy

E953 – izomaltoza

E954 – sacharyna i jej sole- sodowa, potasowa i wapniowa

E955 – sukraloza (syntetyk wytwarzany z cukru i chloru)

E957 – taumatyna

E962 – sól aspartamu-acesulfamu

E1103 – inwertaza

E1105 – lizozym

E1201 – poliwinylopirolidon PVP

E1202 – poliwinylopirolidon (syntetyczny)

Modyfikowane skrobie

E1404 – skrobia utleniona (syntetyczna, modyfikowana)

E1410 – fosforan monoskrobiowy

E1412 – fosforan diskrobiowy

E1413 – fosforowany fosforan diskrobiowy

E1414 – acetylowany fosforan diskrobiowy (syntetyczny)

E1420 – acetylowana skrobia (syntetyczna)

E1422 – acetylowany adypinian diskrobiowy (modyfikowana)

E1440 – hydroksypropyloskrobia

E1442 – hydroksypropylofosforan diskrobiowy

E1450 – sól sodowa oktenylobursztynianu skrobiowego

E1451 – acetylowana skrobia utleniona (modyfikowana)

E1518 – trioctan glicerolu

E1520 – glikol 1,2-propylenowy

Czy wiesz co oznaczają symbole prania na metkach twoich ubrań?

 

SKOMENTUJ

Dodaj komentarz
Wpisz swoje imię